Nederlands
English
Onderzoek doen in Professionele Leergemeenschappen
Werk maken van de onderzoekende houding
Studenten van Hogeschool Viaa doen in hun laatste jaar van de opleiding tot leraar in het basisonderwijs onderzoek. Dat kan tegenwoordig ook in een Professionele Leergemeenschap (PLG) binnen hun stichting, onder begeleiding van collega’s uit het lectoraat. Het aantal PLG’s breidt zich uit en steeds meer studenten doen onderzoek binnen Scope, in samenwerking met medestudenten, collega’s en directeuren.
Deze relatief nieuwe aanpak maakt deel uit van de doorontwikkeling van de onderzoekslijn. De ontwikkelingen sluiten aan bij het concept levenswaardig leren (Spoelstra, Zijlstra & Paalman, 2025). Zo staat gezamenlijk leren centraal, passend bij het uitgangspunt dat leren zich verhoudt tot jezelf, de ander en de wereld. Daarnaast moet leren de moeite waard zijn. Door de onderzoeksthema’s te koppelen aan het jaarplan van de school wordt hier gehoor aan gegeven. Directeuren presenteren met welke strategische thema’s zij vanuit hun schoolplan aan de slag willen. Studenten en collega’s haken aan op één van de thema’s, om onderzoek en schoolontwikkeling aan elkaar te koppelen.
Het verlangen is dat het leren in de PLG betekenis heeft voor de toekomst, zoals Spoelstra, Zijlstra en Paalman (2025) beschrijven.
Vanuit de stichting is er een school-onderzoekscoördinator (voorheen Teacher Leader) of schoolopleider aanwezig om het proces van onderzoek doen te begeleiden. Dat gebeurt in samenwerking met docenten of onderzoekers vanuit Viaa. De fasen van onderzoek doen worden inhoudelijk besproken, maar er wordt ook veel samengewerkt, tegen gelezen en gepresenteerd door studenten. Waar staan ze op dit moment? Waar willen ze naartoe? Wat is daarvoor nodig?
Al een aantal jaar draait er een PLG binnen Rehoboth op Urk. Scholen presenteren hun onderzoeksthema’s, studenten maken groepjes en kiezen een thema dat hen interesseert. Bij elk groepje studenten sluiten één of meerdere leraren aan. Hoewel de studenten het onderzoek opzetten en uitvoeren, is het een gezamenlijke reis. Als de onderzoeken afgerond zijn, is het tijd om te vieren. Studenten presenteren hun bevindingen aan collega’s, directeuren, bestuurders en andere geïnteresseerden. Dat is elk jaar een feestelijk moment!
Scholen geven aan dat het proces waardevol is, zowel voor schoolontwikkeling als persoonlijke ontwikkeling van studenten en collega’s. Het is mooi dat studenten kritische vragen durven te stellen aan directeuren en leerkrachten en onderbouwde aanbevelingen doen. Dat vraagt wat van de student: ‘Levenswaardig leren gaat daarmee over het risicovolle pad van transformatie’ (Spoelstra, Zijlstra & Paalman, 2025, p. 19).
Niet alleen binnen Rehoboth, maar ook binnen Scholengroep Hannah, PCPO Rijssen, VCO Harderwijk-Hierden, Florion, De Meent en De Akker zijn PLG’s of worden met ingang van volgend schooljaar PLG’s opgestart.