Symposium zet professionele identiteit van zorgprofessionals in het licht

Op dinsdagmiddag 2 december 2025 kwamen zorgprofessionals, onderzoekers en docenten samen bij het symposium ‘Wat voor zin heeft zorg?’, georganiseerd door de Bestuurscommissie Ethiek en het Historisch College van V&VN, Hogeschool Viaa en de Academische Uitgeverij Eburon. De bijeenkomst stond in het teken van de professionele identiteit van verpleegkundigen en verzorgenden, geïnspireerd door het werk van J.A. van den Brink-Tjebbes, die aandacht, menswaardigheid en morele reflectie centraal stelde.

In een tijd van hoge werkdruk, verschuivende rollen en een groeiende behoefte aan passende en duurzame zorg is de vraag naar de zin van het beroep urgenter dan ooit. Het symposium bracht deze vraag terug naar de kern: wat voor zin heeft zorg, voor , cliënt, patiënt én professional?

Reflectie op het belang van verpleegkundige visie
Zes deskundigen uit het hbo deelden hun visie op professionele identiteit, zingeving en de toekomst van zorg: Jan Jukema liet zien hoe verpleegkundige verantwoordelijkheid een sociale en maatschappelijke praktijk is, waarin samenwerking tussen professionals en naasten centraal staat. Hij pleitte voor ‘bestaanszorg’: aandachtig en rechtvaardig handelen zodat mensen kunnen floreren. Sandra van Hogen-Koster koppelde de visie van Van den Brink-Tjebbes aan Positieve Gezondheid en benadrukte dat zorg een relationele, menswaardige praktijk is en meer dan handelingen alleen.

Aliza Damsma Bakker besprak zingeving als kern van de verpleegkundige relatie en stelde de vraag of de zorg nog altijd de oorspronkelijke hulpvraag van patiënten raakt. Aart Eliens wees op het belang van verpleegkundige theorieën voor beroepsidentiteit en stelde dat het combineren van theorie, praktijkervaring en onderzoek de beroepsontwikkeling van de verpleegkunde versterkt.

Joost van Daalen (vanwege ziekte vertegenwoordigd door Annemiek de Jonge) stelde dat zorg geen middel is maar een betekenisvolle praktijk op zichzelf: vervullend voor zowel zorgverlener als ontvanger. Vanuit zijn persoonlijke band met mevrouw Van den Brink-Tjebbes kregen we een inkijkje in haar innerlijke drijfveren. En Bart Cusveller benadrukte de waarde van ‘langzame kennis’—morele en zintuiglijke waarneming—als tegenwicht tegen een neo-liberale, moderne mensvisie in de zorg.

Van den Brink-Tjebbes centraal
Ter gelegenheid van haar honderdste geboortedag verscheen het boek ‘Zorgzaam bestaan’ van Bart Cusveller. In dit boek wil hij het gedachtegoed van J.A. Van den Brink-Tjebbes vertalen en doorgeven. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan Fenny Steunenberg (V&VN), Angelique Hol (V&VN Verzorgenden) en Klazien Dikkema (academiedirecteur Health Care Hogeschool Viaa). Het symposium bood verdieping en inspiratie voor iedereen die zoekt naar wat zorg wezenlijk maakt. Aan het einde van de middag ontvingen alle deelnemers een exemplaar van ‘Zorgzaam bestaan’ en gingen zij naar huis met hernieuwde reflectie op hun professionele identiteit.