Riana Fikse over de training 'De intern begeleider als kwaliteitscoördinator'

Wat is het verschil tussen een intern begeleider en een kwaliteitscoördinator?
“Een intern begeleider is in de praktijk vaak bezig met de waan van de dag. Vaak gaat veel tijd naar leerlingenzorg: gesprekken met ouders, overleg met externen en gesprekken met leerkrachten over individuele leerlingen. Als kwaliteitscoördinator ga je de processen vooral coördineren en zet de leerkracht in zijn of haar kracht. Je beweegt als het ware van actief meewerken op de werkvloer naar een positie daar net boven. Vanuit die positie stuur je processen aan en houd je zicht op de kwaliteit van het onderwijs binnen de school.

Leerkrachten kunnen bij de kwaliteitscoördinator terecht met specifieke vragen. In deze nieuw rol zijn dit niet vragen als ‘Wil je dit gesprek voor mij voeren?’ maar ‘Wil je samen met mij kijken hoe ík dit gesprek goed kan voeren?’ De kwaliteitscoördinator versterkt daarmee de leerkracht en het team, zodat iedereen steeds meer vanuit de eigen professionaliteit kan handelen.”

In de training staan drie rollen centraal: zorgregisseur, trendanalist en leercoördinator. Hoe komen die samen?
“De drie rollen zijn nauw met elkaar verbonden. We zien soms dat scholen de rollen volledig van elkaar loskoppelen en voor elke rol een aparte collega verantwoordelijk maken. Dat lijkt overzichtelijk, maar daarmee verlies je juist de samenhang.

De rollen hebben elkaar nodig en versterken elkaar voortdurend. Als je hiervoor elkaar telkens moet opzoeken, ontstaat er vertraging en kost het meer tijd om iets voor elkaar te krijgen. Je begint schoolbreed, kijkt daarna naar de groepen en uiteindelijk naar individuele leerlingen. Eerst analyseer je wat er op schoolniveau gebeurt, vervolgens bespreek je dit met het team en daarna zoom je in op specifieke groepen of leerlingen.”

“We vinden het belangrijk dat de directeur en de kwaliteitscoördinator als een tandem samenwerken.”

“In de training behandelen we de drie rollen afzonderlijk, maar we blijven steeds de samenhang benadrukken. We bespreken niet alleen wat een rol inhoudt, maar vooral ook hoe je die in de praktijk kunt vormgeven. Bij een data-analyse kijk je niet alleen naar de cijfers. Je vraagt ook: wat signaleer je, wat betekent dit voor jouw school en welke ontwikkeling is nu nodig?”

Wat betekent dit voor het team en de directeur?
“Het team krijgt door deze ontwikkeling de eigen professionele verantwoordelijkheid terug en wordt minder afhankelijk van de ib’er of kwaliteitscoördinator. Teamleden worden gestimuleerd om zelf na te denken, zelf kennis te verzamelen en zelf in actie te komen. Voor de directeur is het belangrijk om goed aan te sluiten bij deze ontwikkeling. Daarom sluiten directeuren aan bij de laatste bijeenkomst van deze training.

We vinden het belangrijk dat de directeur en de kwaliteitscoördinator als een tandem samenwerken. De directeur en de kwaliteitscoördinator hebben namelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van de school. De directeur blijft eindverantwoordelijk, terwijl de kwaliteitscoördinator de ontwikkeling van het team ondersteunt en de kwaliteit van de onderwijsprocessen bewaakt.”

Wat zie je gebeuren bij deelnemers tijdens de training?
“In de loop van de training dagen deelnemers uit om hun eigen school steeds opnieuw onder de loep te nemen. Geleidelijk ontstaat dan het inzicht dat er naast wat goed gaat ook veel ontwikkelkansen zijn. Dat vind ik een waardevol proces. Deelnemers een realistisch en volledig beeld van hoe hun school functioneert en georganiseerd is.

Tijdens de training ontdekken ze dat hun grootste invloed niet ligt in nóg meer zelf doen, maar juist in het versterken van het team. De ontwikkeling naar kwaliteitscoördinator is daarom een zorgvuldig proces waarbij de betrokkenheid van de directeur onmisbaar is. De kwaliteitscoördinator ontwikkelt zich persoonlijk, maar het team moet daarin meegroeien.”

Binnen de rol van kwaliteitscoördinator onderscheiden we drie belangrijke rollen:

1. Zorgregisseur

Als zorgregisseur coördineer je de ondersteuning rondom leerlingen. Je voert niet alles zelf uit, maar zorgt ervoor dat de juiste mensen betrokken zijn en dat de ondersteuning goed wordt georganiseerd.

2. Leercoördinator

Als leercoördinator ben je de aanjager van het leren binnen het team. Dat betekent niet dat je per se zelf cursussen of trainingen moet geven. Het gaat vooral om het stimuleren van een lerende cultuur en het versterken van de professionalisering van leerkrachten.

3. Trendanalist

Als trendanalist kijk je naar gegevens en ontwikkelingen. Je analyseert bijvoorbeeld toetsresultaten, leerlingtevredenheid en andere informatie uit de school. Vervolgens onderzoek je welke trends zichtbaar zijn en wat die zeggen over de kwaliteit van het onderwijs.