Leren van bemoeizorg: relatievorming en samenwerking als basis voor handvatten bij onbegrepen gedrag

Dit onderzoek biedt verdiepend inzicht in de werking van bemoeizorg vanuit de geleefde ervaringen van inwoners en hun naasten. De opgedane inzichten worden vertaald naar handelingsopties voor professionals in het sociaal en veiligheidsdomein. Het onderzoek maakt onderdeel uit van een PhD-studie naar de inbedding en betekenis van bemoeizorg in het sociaal werk.

Met dit onderzoek willen we:

• diepgaand inzicht verkrijgen in de werking van bemoeizorg vanuit ervaringen van mensen die bemoeizorg ontvangen;
• inzicht bieden in hoe principes van bemoeizorg ondersteunend kunnen zijn aan het herstel van naasten;
• handelingsopties ontwikkelen voor sociale (wijk)teams en politiepraktijken om passende, nabije hulp mogelijk te maken en domeinoverstijgende samenwerking te versterken;
• aanbevelingen formuleren voor de toerusting van professionals en disciplines die werken met mensen met onbegrepen gedrag en hun naasten.

Het onderzoek bestaat uit vier werkpakketten en wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met een multidisciplinaire projectgroep. Deze projectgroep speelt gedurende het hele proces een actieve rol in afstemming, reflectie en besluitvorming.

In werkpakket 1 en 2 wordt via fenomenologisch onderzoek inzicht verkregen in de ervaringen van cliënten en naasten. In werkpakket 3 worden deze inzichten met behulp van participatief actieonderzoek vertaald naar concrete handelingsperspectieven voor sociale (wijk)teams en politieteams. Hierbij werken verschillende professionals samen, waaronder sociaal werkers, politieagenten, SPV’ers (sociaal psychiatrisch verpleegkundigen) en familie- en cliëntervaringsdeskundigen.

In werkpakket 4 worden de ontwikkelde handelingsperspectieven geïmplementeerd en geëvalueerd in de praktijk. De opgedane kennis en resultaten worden vervolgens verspreid en opgeschaald binnen wetenschap, onderwijs en praktijk.

Het onderzoek wordt uitgevoerd in co-creatie met verschillende partijen. Betrokken zijn onder andere familie- en cliëntervaringsdeskundigen, bemoeizorgteams uit twee GGD-regio’s, GGZ-organisaties (FACT), de gemeente Zwolle op uitvoerings- en beleidsniveau en politieteams in stedelijk en landelijk gebied in Oost-Nederland.

De samenwerking tussen deze partijen zorgt voor een breed perspectief, een sterke verbinding tussen domeinen en een stevig draagvlak voor de resultaten. Daarnaast versterkt de betrokkenheid van de hoofdonderzoeker in praktijk, onderwijs en wetenschap de verbinding tussen ervaringskennis, praktijkkennis en wetenschappelijke kennis.

Het onderzoek levert:

• verdiepend inzicht op in de ervaringen van mensen die bemoeizorg ontvangen en hun naasten;
• handelingsperspectieven voor outreachend en domeinoverstijgend werken binnen sociaal werk en veiligheidspraktijken;
• aanbevelingen voor implementatie van deze werkwijzen in andere contexten;
• praktijkgerichte en wetenschappelijke publicaties, presentaties en kennisdeling binnen lokale, landelijke en internationale netwerken.

Bij de verspreiding van de resultaten wordt nadrukkelijk gezocht naar manieren om de vaak rauwe werkelijkheid van mensen met onbegrepen gedrag zo dichtbij mogelijk zichtbaar te maken, bijvoorbeeld via beeldende vormen van presentatie en verslaglegging.