Nederlands
English
Wat is een goed leven met psychosegevoeligheid
Op 14 oktober verdedigt Viaa-onderzoeker en docent Alke Wisselink haar proefschrift over ‘het goede leven’ van mensen met psychosegevoeligheid. In haar onderzoek staan niet systemen of diagnoses centraal, maar de vraag wat een goed leven betekent voor mensen zelf, hun naasten en professionals. Haar belangrijkste boodschap: echte inclusie begint bij wederkerigheid en de bereidheid om elkaar als mens te blijven ontmoeten.
Wanneer is een leven een goed leven?
Wat betekent ‘het goede leven’ als je leeft met psychosegevoeligheid? En wie bepaalt eigenlijk wat goed is?
Die vragen staan centraal in het promotieonderzoek van Alke Wisselink, onderzoeker en docent Social Work bij Hogeschool Viaa. Op 14 oktober 2026 verdedigt zij haar proefschrift aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Het onderzoek ontstond vanuit een samenwerking tussen het UMCG/RUG en Hogeschool Viaa, vanuit het Centrum voor Samenlevingsvraagstukken en de Werkplaats Sociaal Domein regio Zwolle.
Niet alleen óver mensen, maar mét mensen
Voor haar onderzoek liep Alke drie jaar mee in het dagelijks leven van dertien mensen met psychosegevoeligheid, onder andere binnen verschillende woonvormen. Daarbij onderzocht zij niet alleen wat mensen zelf belangrijk vinden, maar ook hoe familieleden, zorgverleners en onderzoekers naar ‘het goede leven’ kijken.
Juist de verschillen tussen die perspectieven blijken betekenisvol.
In het proefschrift gaat het daarom veel over relaties. Over goed contact tussen mensen met psychose, hun naasten en zorgverleners. Over de vraag hoe je je langdurig op kunt stellen ‘als een vriend’, als onderzoeker met eigen psychose-ervaring. Over meningsverschillen binnen een onderzoeksteam. En over de spanning die kan ontstaan wanneer ideeën over een goed leven niet overeenkomen.
Stabiliteit is niet altijd beter
Uit het onderzoek komen drie waarden naar voren die belangrijk zijn in het leven van mensen met psychosegevoeligheid:
- stabiliteit én instabiliteit;
- onafhankelijkheid én afhankelijkheid;
- activiteit én inactiviteit.
Die ogenschijnlijke tegenstellingen zijn belangrijk. Wat vanuit professionele of maatschappelijke normen als wenselijk wordt gezien, hoeft niet altijd hetzelfde te zijn als wat iemand zelf als een goed leven ervaart.
Juist daarom vraagt inclusie volgens Alke om ruimte voor verschillende manieren van leven.
Pleidooi voor een ‘vriendschappelijke psychiatrie’
De kern van het proefschrift is een pleidooi voor vriendschappelijke wederkerigheid.
Dat betekent niet dat professionals en mensen met psychosegevoeligheid letterlijk vrienden moeten worden. Het gaat om een vriendschappelijke houding waar niet de rollen, diagnoses en systemen het uitgangspunt zijn, maar onze gedeelde menselijkheid.
Het betekent ook: niet afhaken wanneer opvattingen verschillen, nieuwsgierig blijven naar het perspectief van de ander en ruimte maken voor leefstijlen die de gangbare maatschappelijke normen uitdagen.
Herstel is vanuit dat perspectief niet alleen iets waaraan iemand met psychosegevoeligheid moet werken. Het is een gezamenlijke zoektocht naar hoe mensen met elkaar kunnen samenleven.
Onderzoek dat past bij Viaa
Het promotieonderzoek sluit nauw aan bij het onderzoek van het Centrum voor Samenlevingsvraagstukken. Daar staat de menselijke maat centraal en wordt onderzoek zoveel mogelijk samen met inwoners, sociaal werkers en andere betrokkenen uitgevoerd. Het centrum richt zich onder andere op inclusie, kwetsbaarheid, gemeenschapsvorming en menselijke waardigheid.
Promotie op 14 oktober
Alke Wisselink verdedigt haar proefschrift op woensdag 14 oktober 2026 aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Meer weten?